Skip to main content
ထိုင္းစစ္တပ္ႏွင့္ မြတ္စလင္ခြဲထြက္ေရး၀ါဒီမ်ား၏ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ပဋိပကၡ အဆံုးသတ္ေရးတြင္ မေလးရွားက အဓိက ေစ့စပ္ျဖန္ေျဖသူျဖစ္ႏိုင္
Ads Block

ထိုင္းစစ္တပ္ႏွင့္ မြတ္စလင္ခြဲထြက္ေရး၀ါဒီမ်ား၏ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ပဋိပကၡ အဆံုးသတ္ေရးတြင္ မေလးရွားက အဓိက ေစ့စပ္ျဖန္ေျဖသူျဖစ္ႏိုင္

၁၅ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာခဲ့ျပီျဖစ္ေသာ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡတြင္ အသက္ဆံုးရွံဳးသူေပါင္း ၇,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ျပီးျဖစ္သည္။ ထိုင္းဘုရင့္တပ္မေတာ္ႏွင့္ မြတ္စလင္ပုန္ကန္သူမ်ားအၾကား စစ္ခင္းလ်က္ရွိျခင္းကို ထိေရာက္ေသာ အေျဖရွာရာတြင္ အိမ္နီးခ်င္း မေလးရွားနိဳင္ငံက ကူညီနိဳင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာဆန္းစစ္ သူမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္သည္ဟု ယမန္ေန႔ South China Morning Post က ေရးသားသည္။

ထိုင္းစစ္တပ္ႏွင့္ မြတ္စလင္ခြဲထြက္ေရး၀ါဒီမ်ား၏ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ပဋိပကၡ အဆံုးသတ္ေရးတြင္ မေလးရွားက အဓိက ေစ့စပ္ျဖန္ေျဖသူျဖစ္ႏိုင္


ထိုင္းနိဳင္ငံေတာင္ပိုင္းတြင္ ပတၱာနီ၊ နရာသီ၀ပ္ႏွင္ ယာလာ ခရိုင္မ်ားတြင္ ပဋိပကၡအမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားျပီး ဆြန္ခလာတြင္ အနည္းငယ္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ အဆိုပါေဒသမ်ားသည္ ယခင္က မေလးရွား စူလတန္ပိုင္ လြတ္လပ္ေသာနယ္ေျမမ်ားျဖစ္ျပီး ၂၀ ရာစုတြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အမ်ားစုေနထိုင္ရာ ထိုင္းနိဳင္ငံပိုင္အျဖစ္ ( ျဗိတိသွ်တို႔က ) ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကားတင္းမာမွဳသည္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ပဋိပကၡအျဖစ္ စတင္ေပါက္ကြဲစတင္ခဲ့ရာ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္ စီမံခန္႔ခြဲမွဳစနစ္ႏွင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးစစ္ပြဲမ်ားက နယ္ေျမတစ္၀န္း ကာလရွည္ အထိနာေစခဲ့သည္။

ထိုင္းစစ္တပ္ႏွင့္ မြတ္စလင္ခြဲထြက္ေရး၀ါဒီမ်ား၏ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ပဋိပကၡ အဆံုးသတ္ေရးတြင္ မေလးရွားက အဓိက ေစ့စပ္ျဖန္ေျဖသူျဖစ္ႏိုင္


၁၅ ႏွစ္အတြင္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မွဳမ်ား၌ ေသဆံုးသူ ၇၀၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့သည္။ ထိုင္းေတာင္ပိုင္းသည္ မေလးရွားႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္ျပီး ေနထိုင္သူ ထိုင္းမြတ္စလင္မ်ားမွာလည္း မေလးရွားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားျဖစ္ရာ မေလးရွားနိဳင္ငံအေနျဖင့္ ပဋိပကၡအဆံုးသတ္ေရး အဓိကအခန္းက႑မွ ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္ နိဳင္ဖြယ္ရွိသည္ဟု ေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္သည္။
မေလးရွားသည္လည္း ၄င္း၏ နယ္စပ္ေဒသ မတည္ျငိမ္သည္ကို လက္ခံနိဳင္ျခင္း မရွိပါ။ ထိုင္းနိဳင္ငံအတြင္းမွ ေတာင္ဖက္သို႔ စီး၀င္လာသည့္ လက္နက္မ်ားရရွိသြားေသာ အစၥလာမ္မစ္စတိတ္ ဆဲလ္မ်ားအား မေလးရွားအာဏာပိုင္မ်ားက လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ကပင္ ျဖိဳခြင္းခဲ့ရသည္။ မေလးရွားေတာင္ပိုင္းတြင္ IS တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ခိုင္မာေသာ အေထာက္အထား မေတြ႔ရွိရေၾကာင္း မေလးရွားက ဆိုေသာ္လည္း ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ပဋိပကၡအဆံုးသတ္ေရးတြင္ စိတ္၀င္တစား ရွိဖြယ္သံုးသပ္ရသည္။
၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ အာဏာသိမ္းခဲ့သည့္ ထိုင္းအစိုးရသည္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ မေလးရွားနိဳင္ငံ၏ အခန္းက႑ကို မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် ထိထိေရာက္ေရာက္ေရာက္ မေပးလိုေခ်။ မေလးရွားနိဳင္ငံ ပါ၀င္လာျခင္းျဖင့္ ထိုင္းေတာင္ပိုင္းအေရးမွာ နိဳင္ငံတကာပဋိပကၡအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားမည္ဟု ပရာယြတ္ခ်န္အိုခ်ာ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားက ယံုၾကည္သည္။
International Crisis Group ( ICG ) ကဲ့သို႔ NGO အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကမူ ယမန္ႏွစ္ မေလးရွားအစိုးရ အေျပာင္းအလဲႏွင့္ ထိုင္းေတာင္ပိုင္းအေရး ႏွစ္ဖက္လံုးမွ လက္ရွိအခင္းအက်င္းမ်ားမွာ အေရးပါေသာ တိုးတက္မွဳမ်ား ျမင္ေတြ႔ရျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲဆီသို႔ ဦးတည္ေျပာင္းလဲသြားမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္သည္။
ထိုင္းဘုရင့္တပ္မေတာ္တြင္ သေဘာထားအလယ္အလတ္ရွိသူအျဖစ္ မွတ္ယူျခင္းခံရေသာ ဥဒြန္ခ်ိဳင္းမာဆရိုရတ္ က ေသာၾကာေန႔ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ထိုင္းအစိုးရသည္ မေလးရွားႏွင့္ ရင္းႏွီးပြင့္လင္းစြာ ေဆြးေႏြးျပီး ေဒသတြင္းကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အပါအ၀င္ မေလးရွား၏ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားအား ရယူသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။
ထို႔ျပင္ Barisan Revolusi Nasional (BRN) ကဲ့သို႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးျခင္းကို ဆန္႔က်င္သူမ်ားအပါအ၀င္ ပဋိပကၡတြင္အက်ံဳး၀င္သည့္ မည္သည့္ခြဲထြက္ေရးအုပ္စုႏွင့္မဆို ေတြ႔ဆံုရန္ တံခါးဖြင့္ထားပါေၾကာင္း ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။
ဥဒြန္ခ်ိဳင္း၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ၾကား၀င္ျဖန္ေျဖသူအျဖစ္ မေလးရွားအား အသိအမွတ္ျပဳျခင္းႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ဆီသို႔ ေရြးခ်ယ္လာျခင္းမွာ ထိုင္းအစိုးရ၏ ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ တိုးတက္ပြင့္လင္းမွဳအျဖစ္ ထိုင္းေတာင္ပိုင္းခြဲ ထြက္ေရးသမားတို႔က ရွဳ႔ျမင္သည္။
သို႔ေသာ္ ထိုင္းစစ္တပ္၊ မြတ္စလင္ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားႏွင့္ မေလးရွားအစိုးရတို႔၏ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအစီအစဥ္မ်ားသည္ လာမည့္ ထိုင္းေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မတည္မျငိမ္ပ်က္ျပားနိဳင္သည္။
မေလးရွားနိဳင္ငံအတြင္း ပုန္ကန္ေသာင္းက်န္းလွ်က္ရွိေသာ အုပ္စုအခ်ိဳ႔က လက္ရွိ မေလးရွားအား အႏွဳတ္လကၡဏာအျဖစ္ ခံစားေနၾကသည္။ မေလးရွားအစိုးရသည္ ၄င္းတို႔အားဖမ္းဆီးျပီး ထိုင္းအစိုးရအား လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ဖူးေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
ထိုအုပ္စုတို႔က နိဳင္ငံတကာေလ့လာသူမ်ားပါ၀င္ရန္ ေတာင္းဆိုေသာ္လည္း ထိုင္းေတာင္ပိုင္းအေရးအား နိဳင္ငံတကာပဋိပကၡအျဖစ္ အဓိပၸါယ္ေျပာင္းလဲေစမည္ျဖစ္၍ ထိုင္းအစိုးရက ပယ္ခ်သည္။
မည္သို႔ဆိုေစကာမူ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးအစီအစဥ္မွာ လာမည့္ ထိုင္းနိဳင္ငံေရြးေကာက္ပြဲ တိုင္ေအာင္ မျပတ္မသားရွိေနမည္ျဖစ္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဒီမိုကေရစီအုပ္စု အနိဳင္ရပါက အျမင္သစ္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးမည့္အဖြဲ႔မ်ား ျဖစ္ေပၚလာနိဳင္သည္။ ပရာယြတ္အစိုးရလိုလားသူမ်ား အနိဳင္ရခဲ့လွ်င္ လက္ရွိအေနအထားမွ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္နိဳင္ဖြယ္ရွိသည္။

- Htay Oung (အကုန္သိ သတင္းဌာန)


Unicode version

ထိုင်းစစ်တပ်နှင့် မွတ်စလင်ခွဲထွက်ရေးဝါဒီများ၏ ထိုင်းတောင်ပိုင်း ပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်ရေးတွင် မလေးရှားက အဓိက စေ့စပ်ဖြန်ဖြေသူဖြစ်နိုင်
၁၅ နှစ်ကျော် ကြာခဲ့ပြီဖြစ်သော ထိုင်းတောင်ပိုင်း အကြမ်းဖက်ပဋိပက္ခတွင် အသက်ဆုံးရှုံးသူပေါင်း ၇,၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်နှင့် မွတ်စလင်ပုန်ကန်သူများအကြား စစ်ခင်းလျက်ရှိခြင်းကို ထိရောက်သော အဖြေရှာရာတွင် အိမ်နီးချင်း မလေးရှားနိုင်ငံက ကူညီနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာဆန်းစစ် သူများက မျှော်လင့်သည်ဟု ယမန်နေ့ South China Morning Post က ရေးသားသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် ပတ္တာနီ၊ နရာသီဝပ်နှင် ယာလာ ခရိုင်များတွင် ပဋိပက္ခအများဆုံးဖြစ်ပွားပြီး ဆွန်ခလာတွင် အနည်းငယ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါဒေသများသည် ယခင်က မလေးရှား စူလတန်ပိုင် လွတ်လပ်သောနယ်မြေများဖြစ်ပြီး ၂၀ ရာစုတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများစုနေထိုင်ရာ ထိုင်းနိုင်ငံပိုင်အဖြစ် ( ဗြိတိသျှတို့က ) ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ လူမျိုးစုများအကြားတင်းမာမှုသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပဋိပက္ခအဖြစ် စတင်ပေါက်ကွဲစတင်ခဲ့ရာ ဗဟိုချုပ်ကိုင် စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးစစ်ပွဲများက နယ်မြေတစ်ဝန်း ကာလရှည် အထိနာစေခဲ့သည်။
၁၅ နှစ်အတွင်း အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ၌ သေဆုံးသူ ၇၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။ ထိုင်းတောင်ပိုင်းသည် မလေးရှားနှင့် ပိုမိုနီးကပ်ပြီး နေထိုင်သူ ထိုင်းမွတ်စလင်များမှာလည်း မလေးရှားမျိုးနွယ်များဖြစ်ရာ မလေးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ပဋိပက္ခအဆုံးသတ်ရေး အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ကြားဝင်ဆောင်ရွက် နိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု လေ့လာဆန်းစစ်သူများက မျှော်လင့်သည်။
မလေးရှားသည်လည်း ၎င်း၏ နယ်စပ်ဒေသ မတည်ငြိမ်သည်ကို လက်ခံနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းမှ တောင်ဖက်သို့ စီးဝင်လာသည့် လက်နက်များရရှိသွားသော အစ္စလာမ်မစ်စတိတ် ဆဲလ်များအား မလေးရှားအာဏာပိုင်များက လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ကပင် ဖြိုခွင်းခဲ့ရသည်။ မလေးရှားတောင်ပိုင်းတွင် IS တို့နှင့် ပတ်သက်သည့် ခိုင်မာသော အထောက်အထား မတွေ့ရှိရကြောင်း မလေးရှားက ဆိုသော်လည်း ထိုင်းတောင်ပိုင်း ပဋိပက္ခအဆုံးသတ်ရေးတွင် စိတ်ဝင်တစား ရှိဖွယ်သုံးသပ်ရသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလတွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ထိုင်းအစိုးရသည် စေ့စပ်ဆွေးနွေးပွဲတွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၏ အခန်းကဏ္ဍကို မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ထိထိရောက်ရောက်ရောက် မပေးလိုချေ။ မလေးရှားနိုင်ငံ ပါဝင်လာခြင်းဖြင့် ထိုင်းတောင်ပိုင်းအရေးမှာ နိုင်ငံတကာပဋိပက္ခအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားမည်ဟု ပရာယွတ်ချန်အိုချာ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များက ယုံကြည်သည်။
International Crisis Group ( ICG ) ကဲ့သို့ NGO အဖွဲ့အစည်းများကမူ ယမန်နှစ် မလေးရှားအစိုးရ အပြောင်းအလဲနှင့် ထိုင်းတောင်ပိုင်းအရေး နှစ်ဖက်လုံးမှ လက်ရှိအခင်းအကျင်းများမှာ အရေးပါသော တိုးတက်မှုများ မြင်တွေ့ရပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲဆီသို့ ဦးတည်ပြောင်းလဲသွားမည်ဟု မျှော်လင့်သည်။
ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်တွင် သဘောထားအလယ်အလတ်ရှိသူအဖြစ် မှတ်ယူခြင်းခံရသော ဥဒွန်ချိုင်းမာဆရိုရတ် က သောကြာနေ့ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ထိုင်းအစိုးရသည် မလေးရှားနှင့် ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးပြီး ဒေသတွင်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်အပါအဝင် မလေးရှား၏ အကြံပြုချက်များအား ရယူသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ထို့ပြင် Barisan Revolusi Nasional (BRN) ကဲ့သို့ စေ့စပ်ဆွေးနွေးခြင်းကို ဆန့်ကျင်သူများအပါအဝင် ပဋိပက္ခတွင်အကျုံးဝင်သည့် မည်သည့်ခွဲထွက်ရေးအုပ်စုနှင့်မဆို တွေ့ဆုံရန် တံခါးဖွင့်ထားပါကြောင်း ဆက်လက် ပြောကြားသည်။
ဥဒွန်ချိုင်း၏ ပြောကြားချက်အရ ကြားဝင်ဖြန်ဖြေသူအဖြစ် မလေးရှားအား အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဆီသို့ ရွေးချယ်လာခြင်းမှာ ထိုင်းအစိုးရ၏ ပျော့ပြောင်းသော တိုးတက်ပွင့်လင်းမှုအဖြစ် ထိုင်းတောင်ပိုင်းခွဲ ထွက်ရေးသမားတို့က ရှု့မြင်သည်။
သို့သော် ထိုင်းစစ်တပ်၊ မွတ်စလင်ခွဲထွက်ရေးသမားများနှင့် မလေးရှားအစိုးရတို့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်များသည် လာမည့် ထိုင်းရွေးကောက်ပွဲတွင် မတည်မငြိမ်ပျက်ပြားနိုင်သည်။
မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း ပုန်ကန်သောင်းကျန်းလျှက်ရှိသော အုပ်စုအချို့က လက်ရှိ မလေးရှားအား အနှုတ်လက္ခဏာအဖြစ် ခံစားနေကြသည်။ မလေးရှားအစိုးရသည် ၎င်းတို့အားဖမ်းဆီးပြီး ထိုင်းအစိုးရအား လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ဖူးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုအုပ်စုတို့က နိုင်ငံတကာလေ့လာသူများပါဝင်ရန် တောင်းဆိုသော်လည်း ထိုင်းတောင်ပိုင်းအရေးအား နိုင်ငံတကာပဋိပက္ခအဖြစ် အဓိပ္ပါယ်ပြောင်းလဲစေမည်ဖြစ်၍ ထိုင်းအစိုးရက ပယ်ချသည်။
မည်သို့ဆိုစေကာမူ ထိုင်းတောင်ပိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်မှာ လာမည့် ထိုင်းနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲ တိုင်အောင် မပြတ်မသားရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုကရေစီအုပ်စု အနိုင်ရပါက အမြင်သစ်ဖြင့် ဆွေးနွေးမည့်အဖွဲ့များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ပရာယွတ်အစိုးရလိုလားသူများ အနိုင်ရခဲ့လျှင် လက်ရှိအနေအထားမှ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

- Htay Oung (အကုန်သိ သတင်းဌာန)

အကုန္သိသတင္းဌာန၏ သတင္းမ်ားကုိ ၀င္ေရာက္ဖတ္ရႈေပးမႈအတြက္ အထူးပင္ ေက်းဇူးတင္ပါသည္။