Skip to main content
သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား
Ads Block

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

တရုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္ဟာ တရုတ္သမၼတ တာ၀န္ယူျပီးတဲ့ေနာက္ ပထမဆုံးခရီးစဥ္အျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာဖုိ ့ရွိေနတယ္လုိ ့သံတမန္အသုိင္းအ၀ုိင္းကေန ၾကားသိလုိက္ရပါတယ္။ 
ဒုတိယသမၼတအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အလည္အပတ္လာေရာက္ခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာဘက္ကုိ ေျခဦးမလွည့္တာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု နီးပါးရွိလာခဲ့ျပီလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာတုန္းက ခရီးစဥ္ေတြမွာေတာ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး သန္းေရႊ ၊ ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး ေမာင္ေအးတုိ ့နဲ ့အတူတကြ ရင္းႏွီးစြာရင္ဘတ္ခ်င္းကပ္ခဲ့ၾကျပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ စုိက္၀င္ေစေသာ ဆူး(စာခ်ဳပ္စာတမ္း)ေတြကုိ ထုိးစုိက္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတစ္ၾကိမ္ လာမယ္ဆုိတဲ့ခရီးဟာ သူစုိက္ခဲ့တဲ့အပင္ေတြကုိ ေပါင္းသင္ေရေလာင္းျပီး ၾကီးထြားႏႈန္းတုိးေစဖုိ ့ကုိ အဓိက ဦးတည္ေရွးရႈမယ္လုိ ့တြက္ဆစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ 

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

သမၼတ ရွီက်င္းပင္ဆုိတာ ဘယ္လုိလူမ်ဳိးလဲ
ရွီက်င္းပင္ဆုိတာဟာ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၇၉ ခုႏွစ္အထိ ဆင္ဟြာတကၠသိုလ္ ဓာတုအင္ဂ်င္နီယာဌာနမွာ အေျခခံဇီဝဓာတ္ဖြဲ႕စည္းမႈျဖစ္စဥ္ဆိုင္ရာ ဘာသာရပ္ ေက်ာင္းသားအျဖစ္ ေလ့လာခဲ့ျပီးေတာ့ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၈၂ ခုႏွစ္အထိ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီရဲ ့ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီနဲ ့ဗဟိုစစ္ေကာ္မရွင္ ဌာနခ်ဳပ္မ်ားမွာ အတြင္းေရးမႉးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ျပီးမွ ဒီကေန ့တရုတ္ရဲ ့အကန္ ့အသတ္မရွိ သမၼတတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရမယ့္သူ ျဖစ္လာခဲ့သူပါ။ ၁၉၅၃ ခုႏွစ္က ဆန္ရွီးျပည္နယ္၊ ဖူဖ်င္ၿမိဳ႕မွာ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ဟန္တ႐ုတ္လူမ်ိဳးျဖစ္သူ ရွီက်င္းပင္ဟာ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကုိ ဝင္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ မာက္စ္သီအိုရီနဲ ့အေတြးအေခၚယူဝါဒဆိုင္ရာပညာရပ္ အထူးျပဳဘာသာနဲ ့ဆင္ဟြာတကၠသိုလ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းနဲ ့လူမႈသိပၸံေက်ာင္းကေန ဥပေဒေဒါက္တာဘြဲ႕ရရွိခဲ့သူျဖစ္ျပီး ၁၉၆၉ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၇၅ ခုႏွစ္အထိ ဆန္ရွီးျပည္နယ္ ရန္ခြၽမ္းေဒသက ဝမ္အမ္းရိ စုေပါင္းလယ္ယာလ်န႔္က်ားဟဲအဖြဲ႕ရဲ ့ပါတီခြဲအတြင္းေရးမႉးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၈၅ ခုႏွစ္အထိ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီရဲ ့ဟီေပျပည္နယ္၊ က်န႔္တိန႔္ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မတီ ဒုတိယအတြင္းေရးမွဴးနဲ ့အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့ျပီးေတာ့ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၈၈ ခုႏွစ္အထိ ဖူက်န႔္ျပည္နယ္၊ ရွမန္ၿမိဳ႕ပါတီေကာ္မတီ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္နဲ ့ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ဆင့္ကေတာ့ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၉၀ ခုႏွစ္အထိ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ဖူက်န႔္ျပည္နယ္ နင္းသယ္ခ႐ိုင္ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရသလုိ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပုိင္းမွာပဲ ဗဟုိေကာ္မတီမွာ အေရးပါတဲ့တာ၀န္ေတြကို ဆက္တုိက္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရခဲ့သူ၊ ႏုိင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ၾကီးသူ ရွီက်င္းပင္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီရဲ ့အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလကတည္းက စတင္ထမ္းေဆာင္ေနသူျဖစ္ျပီး ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတတာ၀န္ကုိ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ မတ္လမွာ စတင္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ရွီက်င္းပင္ဟာ တရုတ္ ဗဟုိစစ္ေကာ္မရွင္ရဲ ့ဥကၠ႒ ၊ တရုတ္ျပည္သူ ့လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ရဲ ့စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ၾကီးမားတဲ့တာ၀န္ေတြကုိ ထမ္းေဆာင္ေနသူလည္း ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၂၀၁၈ အတြင္းမွာပဲ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြညီလာခံကေန ပထမဆုံးအၾကိမ္အတည္ျပဳလုိက္တဲ့ အကန္ ့အသတ္မရွိ သမၼတသက္တမ္းတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရမယ့္သူလည္းျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါဟာ တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ ့သမုိင္းမွာ ဘယ္သူကမွ သမၼတသက္တမ္းႏွစ္ၾကိမ္ထက္ပုိျပီး ထမ္းေဆာင္ခြင့္မရွိေစရဆုိတာကုိ ရွီက်င္းပင္က ကန္ ့ကြက္သူမရွိ ခ်ဳိးဖ်က္ပစ္ႏုိင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး တရုတ္ရဲ ့ကမၻာ့ၾသဇာၾကီးမားလာမႈနဲ ့ဆက္စပ္ရင္း ၂၀၁၈ အတြက္ ကမၻာ့ၾသဇာအၾကီးဆုံးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ကုိပါ ေက်ာ္ျဖတ္ျပႏုိင္သူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ရွီက်င္းပင္ မက္ေနတဲ့ ကမၻာ့အိပ္မက္ၾကီးကေတာ့ တရုတ္ရဲ ့ကမၻာလုံးဆုိင္ရာဦးေဆာင္မႈ တစ္နည္းအားျဖင့္ ျမန္မာမ်ား ၾကားဖူးေနက်စကား စၾက္၀ေတးမင္း ျဖစ္ေရး ဆုိတာပါပဲ။

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

ရွီက်င္းပင္နဲ ့ျမန္မာေရစက္
သမၼတ ရွီက်င္းပင္ဟာ ဒုတိယသမၼတအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနရစဥ္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတုန္းက သမၼတ ဟူက်င္ေတာင္ရဲ ့ညႊန္ၾကားခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ တရုတ္ရဲ ့ဆက္ခံသူအျဖစ္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ တရား၀င္အသိေပးခဲ့သလုိ ၂၀၀၉ မတုိင္မီကတည္းက တရုတ္နဲ ့ေပါင္းစပ္လုပ္ကုိင္ေနရတဲ့ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းလုိမ်ဳိး အၾကီးစားပေရာဂ်က္ေတြမွာ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြဘက္က အာမခံခ်က္အျပည့္အ၀ေပးေရးဆုိတဲ့ ေတာင္းဆုိမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းဟာ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ထြက္ေပၚလာခဲ့ျပီး ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ ့အတူ လူထုၾကားမွာ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္လႈံ ့ေဆာ္ေရးသမားေတြၾကားမွာ အလႈပ္အခတ္ေတြ စတင္ေနခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအျပီးမွာေတာ့ စစ္အစုိးရေဘာင္းဘီခၽြတ္ အသြင္ေျပာင္းအုပ္စု ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီက ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတဲ့အတုိင္း အႏုိင္ရခဲ့ျပီး ဒီမုိကေရစီတစ္ပုိင္းအစုိးရကုိ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစုိးရတာ၀န္ကုိ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီက စတင္ရယူတာကေတာ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လ(၃၁)ရက္ (ဧျပီလ ၁ ရက္)မွသာ ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတအျဖစ္ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီဥကၠ႒ ဦးသိန္းစိန္က တာ၀န္ယူခြင့္ရခဲ့သလုိ အဲဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ ျမစ္ဆုံကိစၥဟာ အစုိးရကုိ ထုိင္ခုံလႈပ္ေစခဲ့ပါတယ္။ လူထုလႈပ္ရွားမႈေတြ ျမင့္တက္လာခ်ိန္မွာေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကုိ သူ ့သက္တမ္းအတြင္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလကေန ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၁ ရက္အထိ ရပ္တန္ ့ေစ ဆုိတဲ့ တစ္ခ်က္လြတ္အမိန္ ့နဲ ့ျပည္သူ ့ႏွလုံးကုိ သိမ္းက်ဳံးရယူဖုိ ့လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္ရဲ ့ေဒါသကုိ ေပြ ့ပုိက္ျပီးေတာ့ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့လုပ္ခဲ့တာျဖစ္သလုိ တရုတ္ ဟူက်င္ေတာင္ကလည္း ဒီအတြက္ ေဒါသထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရသစ္တစ္ရပ္ေပၚလာလုိ ့သမၼတေလာင္းလ်ာ ရွီက်င္းပင္ကုိ ျမန္မာျပည္ထပ္လႊတ္ဖုိ ့ျပင္ဆင္ခဲ့တာကုိေတာင္ ရုတ္သိမ္းသြားတဲ့အထိ ၊ ျပီးခဲ့တဲ့ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရသက္တမ္းကုန္သြားတဲ့အထိ ျမန္မာျပည္ကုိ တရုတ္သမၼတ၊ ဒုတိယသမၼတ စသျဖင့္ထိပ္ပုိင္းေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္မွမလာေတာ့တဲ့အထိ အမွတ္သညာၾကီးသြားခဲ့ၾကတာပါ။ တကယ္ေတာ့ သမၼတ ရွီဟာ ဒုတိယသမၼတ သက္တမ္းကုိ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၄ ရက္ မတုိင္မီအထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရျပီးေတာ့မွ သမၼတတာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ ့ရဲ ့သမၼတသက္တမ္းအတြင္းမွာ ျမန္မာျပည္ကုိ လာဖုိ ့အစီအစဥ္ေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္သမၼတ အုိဘာမားသာ ႏွစ္ၾကိမ္တိတိ ျမန္မာျပည္ကုိ လာခဲ့ေပမယ့္ သမၼတ ရွီကေတာ့ လွည့္ေတာင္ မၾကည့္အားေတာ့ပါဘူး။ သုိ ့ေသာ္လည္း ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကုိ အေခါက္ေခါက္အခါခါ တရုတ္ျပည္မွာ လက္ခံေတြ ့ခဲ့သလုိ၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္ကုိလည္း လက္ခံေတြ ့ဆုံေပးခဲ့ပါတယ္။ အတုိက္အခံပါတီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိလည္း ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္မီကတည္းက တရုတ္ျပည္ကုိ ဖိတ္ၾကားျပီးေတြ ့ဆုံခဲ့သလုိ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္သြားခ်ိန္မွာလည္း ႏွစ္ၾကိမ္ထက္မနည္း ဖိတ္ေခၚေတြ ့ဆုံခဲ့ျပန္ပါတယ္။ ဒီအေနအထားေတြအရ သမၼတ ရွီဟာ ျမန္မာ့ေျမကုိ ေျခမခ်ဘဲ တရုတ္ျပည္ကေန လွမ္းျပီး ႏုိင္ငံေရးဂိမ္းကစားသလုိမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္ေနခဲ့တာျဖစ္တယ္လုိ ့လည္း ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေခါင္းထဲမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္ကုိ အခ်ိန္ကုိက္ခရီးထြက္ျပမယ္ဆုိတဲ့ အေတြးအေခၚက ရွိထားျပီးသားျဖစ္တယ္လုိ ့လည္း တြက္ဆရမွာပါ။ အထူးသျဖင့္ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရလက္ထက္က မလာျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ - ဦး၀င္းျမင့္ အစုိးရလက္ထက္မွာေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ သြားကုိ သြားၾကည့္မယ္လုိ ့ဆုံးျဖတ္ထားပုံပါပဲ။ ဒီအတြက္ အခ်ိန္တစ္ခုကုိ ေစာင့္ဆုိင္းေနတာျဖစ္သလုိ အဲဒီအခ်ိန္ဟာလည္း ျမန္မာျပည္ကုိ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုၾကာျပီးမွ ပထမဆုံးသြားျဖစ္တဲ့၊ ေနာက္တစ္နည္းအားျဖင့္ တရုတ္သမၼတအဆက္ဆက္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္ခုနီးပါးအတြင္း ပထမဆုံးလည္ပတ္တဲ့ တရုတ္သမၼတျဖစ္ေစဖုိ ့ဒီႏွစ္ ၂၀၁၉ ဟာ အေကာင္းဆုံးအေနအထားမွာ ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ 

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ ့လႊမ္းမုိးမႈေတြနဲ ့ျမန္မာ
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရုတ္ရဲ ့ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ဘယ္ေလာက္ၾကီးလဲလုိ ့ေမးရင္ ဦးေအာင္မင္းေျဖခဲ့သလုိပဲ ေျဖရေတာ့မွာပါ။ တရုတ္က ဖ်က္ဆီးခ်င္ရင္ ခဏေလးနဲ ့ပ်က္သြားႏုိင္သလုိ တရုတ္က ခ်ီးေျမွာက္ခ်င္ရင္ သိပ္လြယ္လြယ္ပဲ ခ်မ္းသာသြားႏုိင္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရျပီးကတည္းက စတင္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာအေပၚမွာ ၾကီးမားတဲ့ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈကေတာ့ ဗကပေတြကုိ တရုတ္ဘက္ကပဲ လက္ခံေမြးျမဴခဲ့သလုိ တရုတ္ကပဲ ေသေအာင္သတ္ေပးခဲ့တာမ်ဳိးပါ။ ဗကပေတြကုိ ျမန္မာတပ္မေတာ္က အႏုိင္တုိက္ယူခဲ့တယ္ဆုိတာဟာ တရုတ္ဘက္ကသာ ၀င္မပါေပးဘဲ ေျပာလုိ ့ရတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ တရုတ္ဘက္ကသာ ဗကပကုိ မီးစတုိ ့ေပးလုိက္မယ္ဆုိရင္ ဗကပအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ႏုိင္ငံေတာ္ ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဗကပ ေခၚ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၀င္ေဟာင္းေတြကုိ ေမးၾကည့္မယ္ဆုိရင္ျဖင့္ ပုိျပီး သိသိသာသာ ထြက္လာမယ့္အခ်က္အလက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘက္ေခတ္ေရာက္လာခ်ိန္မွာလည္း တရုတ္ျပည္နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္က လက္နက္ကုိင္အဖြဲ ့အစည္းေတြ အားလုံးလုိလုိဟာ တရုတ္နဲ ့မလြတ္ကင္းပါဘူး။ မီးစတစ္ဖက္ ေရမႈတ္တစ္ဖက္ထုံး ႏွလုံးမူထားတဲ့ တရုတ္ဟာ တရားမ၀င္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းေတြကေနတစ္ဆင့္ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ အမ်ားၾကီးရဖုိ ့နယ္စပ္က ျမန္မာလက္နက္ကုိင္အဖြဲ ့ေတြကုိ လက္သပ္ေမြးထားပါတယ္။ ဒါဟာ ဘယ္သူကမွအတည္ျပဳေပးတာမ်ဳိး မရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေရးသမားတုိင္းလုိလုိ နားလည္ေနတဲ့အေၾကာင္းတရားလည္း ျဖစ္ျပီး တရုတ္ဘက္ကသာ တစ္ခ်က္ကစားျပလုိက္တာနဲ ့နယ္စပ္က ျမန္မာလက္နက္ကုိင္အဖြဲ ့အစည္းတုိင္းလုိလုိ ငုပ္လ်ဳိးေပ်ာက္ကြယ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က တရုတ္ရဲ ့ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ျမန္မာျပည္မွာ ဆပြားပုံစံနဲ ့တုိးပြားလာေနျခင္းပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၀င္ေရာက္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ လုပ္ငန္းေငြေၾကးေတြရဲ ့သုံးပုံႏွစ္ပုံဟာ တရုတ္ႏုိင္ငံကပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ့အၾကီးဆုံး နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းဟာလည္း တရုတ္ႏုိင္ငံပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဆီကေန အေျခခံစားသုံးကုန္ ကုန္ပစၥည္းေတြအမ်ားဆုံး၀ယ္ေပးတာလည္း တရုတ္ပါပဲ။ အေျခခံစားသုံးကုန္ေတြကုိ လမ္းေဘးလႊင့္ပစ္ရေအာင္ လုပ္ႏုိင္တာလည္း တရုတ္ပါပဲ။ အစစအရာရာ တရုတ္နဲ ့ကင္းကြာလုိ ့မရတဲ့အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚမွာ တရုတ္ရဲ ့လႊမ္းမုိးမႈေတြ ၾကီးထြားလာေနတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ တရုတ္က ဘယ္ေလာက္ၾသဇာလႊမ္းသလဲေမးရင္ေတာ့ အစုိးရတစ္ရပ္ဖြဲ ့မယ့္သူေတြေတာင္ တရုတ္က မၾကည္ရင္ အခ်ဳိ ့ေသာပုဂၢိဳလ္ေတြကုိ ၀န္ၾကီးခန္ ့လုိ ့မရဘူးဆုိတဲ့ စကားသံေတြ ထြက္လာတဲ့အထိပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံတစ္ခုတည္းပဲလားဆုိရင္ေတာ့ မဟုတ္ျပန္ပါဘူး။ ကမၻာမွာ တရုတ္ကုိ ခပ္မာမာလြန္ဆန္ရဲတဲ့တုိင္းျပည္ နည္းသထက္ နည္းလာပါတယ္။ တရုတ္ရဲ ့ရုိက္ခတ္မႈေတြကုိ ခံစားေနရတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ မ်ားသထက္မ်ားလာေနသလုိ တရုတ္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈနဲ ့ကင္းလြတ္တဲ့ႏုိင္ငံဆုိတာဟာလည္း ေလ်ာ့ပါးလာပါတယ္။ ကမၻာ့စူပါ ပါ၀ါ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသည္ပင္လွ်င္ လတ္တေလာ တရုတ္နဲ ့ကုန္သြယ္ေရးအျငင္းပြားမႈမွာ ထိခုိက္မႈေတြ ခပ္မ်ားမ်ားရွိခဲ့ပါတယ္။ အသိသာဆုံးကေတာ့ ကမၻာေက်ာ္ အုိင္ဖုန္း(iPhone)ကုမၸဏီေတာင္ ေစ်းကြက္ေ၀စုက်ဆင္းသြားလုိ ့အုိင္ဖုန္းမီခုိေနရတဲ့ နည္းပညာကုမၸဏီအခ်ဳိ ့က ၀န္ထမ္းေသာင္းနဲ ့ခ်ီျပီး ေလ်ာ့ခ်ပစ္လုိက္ရတယ္ဆုိတာပါပဲ။ ဒါဟာ တရုတ္ကုိ သတိၾကီးၾကီးထားျပီး ဆက္ဆံရမယ္ဆုိတဲ့ လကၡဏာလည္းျဖစ္သလုိ ဒီလုိ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈၾကီးလုိ ့တရုတ္ကုိ မုန္းရမယ္ဆုိတဲ့စိတ္ထက္ တရုတ္ဆီကေန သံတမန္ေကာင္းဆန္ဆန္ ပါးပါးနပ္နပ္နဲ ့ကုိယ့္ႏုိင္ငံအက်ဳိးစီးပြားကုိ ဦးတည္ခ်ဥ္းကပ္ေျဖရွင္းရမယ္လုိ ့မီးေမာင္းထုိးျပသလုိပါပဲ။ 

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

တရုတ္ အလုိခ်င္ဆုံးေတြထဲက တစ္ခု - ျမစ္ဆုံ
ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းမွာ လူေတြ သိထားတာက ေရကာတာတည္ေဆာက္ျပီး လွ်ပ္စစ္မီးထုတ္လုပ္ေရးဆုိတာပဲ ျဖစ္ေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ ျမစ္ၾကီးနား-ျမစ္ဆုံ စီးပြားေရးစၾကၤန္လည္း ရွိေနပါေသးတယ္။ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းတစ္ခုလုံးမွာ မဂၢါ၀ပ္(၆၀၀၀) ေက်ာ္ရရွိေအာင္ လွ်ပ္စစ္ထုတ္မယ့္ ေရကာတာ(၇)ခု ပါ၀င္ေနသလုိ ျမစ္ၾကီးနား-ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းၾကီးလည္း ပါ၀င္ေနျပန္ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းတစ္ခုလုံးဟာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံရမယ့္ေငြ ေဒၚလာဘီလ်ံ ၂၀ ထက္မနည္းရွိေနပါတယ္။ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းက ေဒၚလာ ၃ ဒသမ ၆ ဘီလ်ံပဲ ရွိပါတယ္။ ျမစ္ၾကီးနား-ျမစ္ဆုံ စီးပြားေရးစၾကၤန္မွာေတာ့ ျမစ္ၾကီးနားကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ့စတုတၳေျမာက္အၾကီးဆုံးနဲ ့ဖြံ ့ျဖိဳးတုိးတက္မႈအျမင့္ဆုံး ျမိဳ ့ၾကီးအျဖစ္ ပုံေဖာ္ဖန္တီးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမစ္ၾကီးနား-ျမစ္ဆုံမွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္နဲ ့မဆုိင္တဲ့ စီမံကိန္းေပါင္း(၇)ခုထက္မနည္း ရွိေနေသးသလုိ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မီေလဆိပ္ေတြလည္း ပါ၀င္ေနျပန္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းဆုိင္ရာ တရုတ္ရဲ ့ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အစီအရင္ခံစာထဲက တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမစ္ဆုံေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းမွာေတာ့ တရုတ္ကုမၸဏီ CPI က ေဒၚလာသန္း ၈၀၀ ေက်ာ္ဆုံးရႈံးနစ္နာထားတယ္လုိ ့မၾကာခဏဆုိသလုိ တရုတ္ဘက္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာေနေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ တရုတ္ကုမၸဏီဟာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခေလ့လာခဲ့မႈေလးကေနပဲ သန္း ၈၀၀ ထက္မကေသာ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ရရွိထားျပီးသား ျဖစ္တယ္လုိ ့ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြ၊ မီဒီယာေတြ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ပညာရွင္ေတြ၊ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ အဖြဲ ့အစည္းေတြဆီကုိ တရုတ္သံတမန္ေတြ ခ်ဥ္းကပ္ျပီးေျပာေနတဲ့အခ်က္က ျမစ္ဆုံကုိ ဘယ္လုိနည္းနဲ ့ျဖစ္ျဖစ္ ျပန္လုပ္ခြင့္ရေရးဆုိတာပါပဲ။ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းနဲ ့ပတ္သက္ျပီး က႑စုံကုိ တုိး၀င္ျပီးေတာ့ အေသးစိတ္စနည္းနာမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနၾကသလုိ လက္ရွိေနာက္ဆုံး သတင္းအခ်က္အလက္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ တရုတ္သံအမတ္ၾကီး ေဟာင္လ်ံရဲ ့ကခ်င္မွာ ေျပာခဲ့တဲ့စကားဟာ ျမန္မာေတြကုိ ပြဲဆူသြားေစျပန္ပါတယ္။ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကုိသာ ျပန္မလုပ္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွာ ဆုိး၀ါးတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္ဆုိတာမ်ဳိးကုိ သြယ္၀ုိက္ျပီး ျခိမ္းေျခာက္မႈဆန္ဆန္ေျပာခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြဟာ မခံမရပ္ႏုိင္ျဖစ္လာၾကပါတယ္။ ျမစ္ဆုံ ျပန္မစေရးအတြက္ လႈံ ့ေဆာ္မႈေတြ၊ လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာေနၾကျပီျဖစ္သလုိ တရုတ္မုန္းတီးေရးလိႈင္းကလည္း တစ္ေက်ာ့ျပန္ဆည္းလည္းသံထြက္လာပါတယ္။ 

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

တရုတ္ရဲ ့ကမၻာပတ္လမ္းထဲက ေက်ာက္ျဖဴ
OBOR စီမံကိန္းကုိ အားလုံးလည္ သိထားျပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္ကုိယ္တုိင္ သမၼတတာ၀န္ စတင္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရတဲႏွစ္ ၂၀၁၃ မွာ အရိပ္အျမြက္ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ စီမံကိန္းပါ။ သမၼတ ရွီဟာ တရုတ္ရဲ ့Silk Road ကုိ ၂၁ ရာစုမွာ အသစ္ျပန္လည္အဆင့္ျမင့္တင္ထားတဲ့ပုံစံနဲ ့One Belt One Road ဆုိျပီး ကုန္းတြင္းေရာ ပင္လယ္ျပင္ကုန္သြယ္ေရးကုိပါ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ Belt & Road Initiate ကုိ ၂၀၁၃ မွာ တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ ခ်ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနာက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္အသံထြက္ျပခဲ့ျပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္နဲ ့သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြ ခ်ဳပ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ သမၼတဦးထင္ေက်ာ္လက္ထက္ တရုတ္ျပည္ခရီးစဥ္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံရုံး၀န္ၾကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ၾကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြ ပါ၀င္တဲ့အဖြဲ ့ရဲ ့ေရွ ့ေမွာက္မွာပဲ BRI ကုိ ျမန္မာက ပါ၀င္မယ့္အေၾကာင္း ကတိျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါကုိလည္း ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ ့အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ျမန္မာ ဆုိနီယာဂႏၵီ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထပ္ဆင့္အတည္ျပဳေပးခဲ့ျပီးေတာ့ ကုိယ္တုိင္လည္း တရုတ္ျပည္နဲ ့ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီးေတြ မၾကာခဏေျခဆန္ ့ခဲ့ပါတယ္။ BRI မွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေက်ာက္ျဖဴဟာ တကယ့္အေရးပါတဲ့ တရုတ္အတြက္ အတုိဆုံးလမ္းေၾကာင္း ျဖစ္ျပီး ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ကားလမ္းနဲ ့ရထားလမ္း ဆက္ေၾကာင္းဟာလည္း တရုတ္ဘက္ျခမ္းမွာ အသင့္ေဖာက္လုပ္ျပီးျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာက္ျဖဴမွာေတာ့ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္း၊ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ဆုိတာေတြအျပင္ ေရနံသုိေလွာင္ကန္အၾကီးစားေတြ တစ္ပုံတစ္ပင္နဲ ့ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ထားတာမ်ဳိးပါ။ တရုတ္ရဲ ့စြမ္းအင္လုိအပ္ခ်က္ကုိ ျမန္မာဘက္ကေနတစ္ဆင့္ အတုိဆုံးလမ္းေၾကာင္းနဲ ့ခ်ိတ္ဆက္ထားသလုိ ကုန္သြယ္ေရးကုိပါ ေက်ာက္ျဖဴကေန ေထာက္ထားမယ့္သေဘာပါ။ အထူးသျဖင့္ သမုဒၵရာထြက္ေပါက္အတြက္ ကမၻာမွာအေရးပါလာတဲ့ အိႏၵိယသမုဒၵရာကုိ ျမန္မာဆီကေနတစ္ဆင့္ Proxy Trading အပါအ၀င္ Proxy ကမၻာၾကီးကုိ တည္ေထာင္ေနတာဆုိရင္လည္း မမွားပါဘူး။ ဒီလုိပဲ ေက်ာက္ျဖဴ ဘယ္ေလာက္အေရးပါလဲဆုိတာကုိ တရုတ္ရဲ ့ျပိဳင္ဘက္ႏုိင္ငံတုိင္းလုိလုိက သိထားျပီးေတာ့ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာေတြလည္း လုပ္ေနၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲမွာ သာမန္ထက္ထူးျခားတဲ့ကိစၥေလးေတြ မၾကာခဏျဖစ္ေစဖုိ ့ပါပဲ။

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

တရုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္ ျမန္မာျပည္ကုိ လာမွာလား
ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုေလာက္ ျမန္မာျပည္ကုိ အလည္အပတ္မလုပ္ဘဲ ပစ္ထားခဲ့တဲ့ သမၼတ ရွီက်င္းပင္ဟာ ဒီႏွစ္ထဲမွာ ျမန္မာျပည္ကုိ လာဖုိ ့ေသခ်ာသေလာက္ရွိေနပါတယ္။ တရုတ္ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ဖြဲ ့ေတြနဲ ့သံတမန္လမ္းေၾကာင္းက တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ တရုတ္သမၼတရွီလာဖုိ ့အတြက္ လမ္းစေတြလုိက္ဖြင့္ေနသလုိ သမၼတရွီေရာက္လာခ်ိန္မွာ အေရးၾကီးတဲ့လက္မွတ္ေရးထုိးစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆုိမႈေတြ လုပ္သြားႏုိင္ဖုိ ့အတြက္ ၾကိဳးပမ္းေနၾကပါတယ္။ သမၼတရွီ ျမန္မာျပည္လာမယ္လုိ ့ဇန္န၀ါရီ ပထမပတ္ထဲမွာပဲ တရုတ္သတင္းရင္းျမစ္ေတြက အတည္ျပဳေျပာၾကားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တရုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္လာမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာေတြရဲ ့သေဘာထားက ဘယ္လုိရွိလဲဆုိတာကုိ စနည္းနာရင္းနဲ ့အျပန္အလွန္သတင္းဖလွယ္ဖုိ ့အတြက္ သိသင့္သိထုိက္သေလာက္ အသိေပးခဲ့တာမ်ဳိးပါ။ သမၼတ ရွီ ျမန္မာျပည္လာမွာ ေသခ်ာတယ္ဆုိတာကုိ ထပ္ခါတလဲလဲ ေျပာခဲ့ေပမယ့္ ဘယ္လမွာ လာမလဲဆုိတာကုိေတာ့ သတင္းရင္းျမစ္ဘက္က ထုတ္မေျပာလုိဘူးလုိ ့ဆုိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကမၻာ့ၾသဇာအၾကီးဆုံးေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ရဲ ့ခရီးစဥ္ကုိ ကာလအတိအက်နဲ ့ေျပာဖုိ ့မွာ သူတုိ ့အတြက္ မသင့္ေတာ္ဘူးဆိုတာကုိ အတိအလင္းဆုိခဲ့တာပါ။ သမၼတရွီဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဒီတစ္ေခါက္လာမယ့္ကိစၥဟာ ေတာ္ေတာ္အေရးၾကီးသလုိ ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးမွာ ၾကီးမားတဲ့အျဖစ္အပ်က္အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္လုိ ့ဆုိပါတယ္။ သမၼတ ရွီရဲ ့ခရီးစဥ္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္ ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ ့အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္တုိ ့နဲ ့ေတြ ့ဆုံသြားလိမ့္မယ္လုိ ့လည္း သတင္းရင္းျမစ္က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတိျပဳရမယ့္အခ်က္ကေတာ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တုန္းက  ျမန္မာျပည္ကုိ လာဖုိ ့ျပင္ဆင္ထားခဲ့တဲ့ သမၼတရွီဟာ ျမစ္ဆုံကိစၥေၾကာင့္ပဲ ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားခဲ့ဖူးတယ္ဆုိတာေလးပါပဲ။

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

ဘာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ကုိ သမၼတ ရွီက်င္းပင္လာဖုိ ့စဥ္းစားတာျဖစ္မလဲ
ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ကိစၥအရပ္ရပ္ဟာ တရုတ္နဲ ့လည္း မကင္းသလုိ၊ အေနာက္ကမၻာနဲ ့လည္း မကင္းပါဘူး။ အရာအားလုံးဟာ ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ မဟာဗ်ဳဟာရႈေထာင့္အရ ဆက္စပ္ျဖစ္ေပၚလာရတာေတြ ျဖစ္ျပီး အကယ္၍ တရုတ္ရဲ ့စီမံကိန္းေတြဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ဘာမွမရွိခဲ့ရင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ဟာလည္း ဘယ္လုိကိစၥၾကီးၾကီးမားမားမွ ျဖစ္လာစရာအေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ သမၼတ ရွီဟာ အေနာက္ကမၻာနဲ ့ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ့ဆက္ဆံေရးကို အျမင္မၾကည္တာ ၾကာခဲ့ပါျပီ။ ကုိယ္တုိင္လည္း ျမန္မာကုိ အျမင္မၾကည္လုိ ့အေရးပါတဲ့ ဗ်ဳဟာေျမာက္ႏုိင္ငံျဖစ္ေနသည့္တုိင္ ျပီးခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း တစ္ၾကိမ္မွ ထပ္မလာေတာ့တာျဖစ္သလုိ ဒီတစ္ၾကိမ္ကေတာ့ BRI ကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ ့အတြက္ မျဖစ္မေန စဥ္းစားလာရတာဆုိရင္ ပုိမွန္ပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ ့အားေကာင္းတဲ့သေဘာတူညီခ်က္ေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား စကားေျပာဆုိရင္းႏွီးသြားႏုိင္ခဲ့လုိ ့လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ လမ္းဆုံလမ္းခြတစ္ခုကုိ ေရာက္ေနတာျဖစ္သလုိ တရုတ္ႏုိင္ငံက ဒါကုိအခြင့္ေကာင္းယူျပီး အေပးအယူေတြအမ်ားအျပားလုပ္သြားဖုိ ့သမၼတ ရွီကုိယ္တုိင္ ပြဲထြက္လာတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ သမၼတ ရွီလာမယ္ဆုိတာဟာ သာမန္ေတြးဆထားတာထက္ ပုိျပီး ျမဳပ္ေနတဲ့အပုိင္းမ်ားစြာ ရွိေနေသးတယ္ဆုိတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ သာမန္အားေနလုိ ့ပ်င္းေနလုိ ့ထျပီး ထြက္လာတာမ်ဳိး မဟုတ္တာေတာ့ အေသအခ်ာပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေျမာက္ကုိရီးယားလုိႏုိင္ငံကုိေတာင္ သမၼတရွီက လုိသလုိ ကစားခဲ့ေသးတာပဲ မဟုတ္ပါလား။

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

သမၼတ ရွီ ေရာက္လာျပီးရင္ အဓိကေဆြးေႏြးၾကဖြယ္ရွိတဲ့အခ်က္ေတြ
(၁) ျမစ္ဆုံကိစၥ ေသခ်ာေပါက္ ပါ၀င္ပါလိမ့္မယ္။ (တုိက္ရုိက္ေျပာျခင္းမ်ဳိးထက္ အခ်က္ျပျပီးသြယ္၀ုိက္ေျပာဆုိမႈမ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္)
(၂) ေက်ာက္ျဖဴအထူးစီးပြားေရးဇုန္ကိစၥ ေသခ်ာေပါက္ ပါ၀င္ပါလိမ့္မယ္။ 
(၃) ရခုိင္ျပည္နယ္တည္ျငိမ္းေရးကိစၥ ေသခ်ာေပါက္ ထည့္ေျပာပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ AA နဲ ့ARSA ကုိ ရွင္းထုတ္ဖုိ ့ကိစၥမ်ဳိးပါ။
(၄) နယ္စပ္ လက္နက္ကုိင္ကိစၥမွာ တရုတ္ဘက္က ဗကပကုိ လုပ္ခဲ့သလုိမ်ဳိး လုပ္ဖုိ ့အတြက္ ျမန္မာဘက္ကုိ ကစားပါလိမ့္မယ္။
(၅) ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ ့ျမန္မာၾကားက လူသားအေရးျပႆနာကုိ တရုတ္က ၀င္ရွင္းေပးဖုိ ့အေၾကာင္း ပါ၀င္လာပါလိမ့္မယ္။
က်န္တဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ ပုံမွန္ေျပာေနက် သံခင္းတမန္ခင္း စကားေတြသာျဖစ္ျပီး ျမန္မာျပည္အတြက္ တရုတ္ဘက္က လက္ေဆာင္ေတြအမ်ားအျပားလည္း ပါလာပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ေခ်းေငြေတြေလ်ာ္ေပးတာမ်ဳိး ၊ ေခ်းေငြအသစ္ေတြ လမ္းဖြင့္ေပးတာမ်ဳိး၊ တရုတ္ရဲ ့အစီအစဥ္နဲ ့အကူအညီေပးမယ့္ လမ္း၊တံတားအပါအ၀င္ အေထာက္အပံ့ေတြလည္း ပါ၀င္လာမယ့္သေဘာမ်ဳိးပါ။ ဒီအတြက္လည္း သံတမန္လမ္းေၾကာင္းဘက္ကေန ဒီလပုိင္းေလာက္ကတည္းက ေျခဆန္ ့ထားေလာက္ျပီလုိ ့ယူဆရပါတယ္။ သမၼတ ရွီဟာ သူသမၼတတာ၀န္ကုိ စတင္ထမ္းေဆာင္ကတည္းက အမ်ားသိေၾကညာထားျပီးသား ပုိးလမ္းမစီမံကိန္း ၂၁ ရာစု အစီအစဥ္သစ္အတြက္ တစ္ျဖည္းျဖည္းခ်င္းအဆုံးသတ္ဖုိ ့လုိလာေနပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း ပုိးလမ္းမရဲ ့ေနာက္ဆက္တဲြ BRI အတြက္ အေရးပါတဲ့ႏုိင္ငံတုိင္းလုိလုိက ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ ့၊ ျပည္သူေတြနဲ ့ရင္ၾကားေစဖုိ ့ကုိ ဗာရာဏသီခ်ည္ တုိင္းခန္းလွည့္ရပါေတာ့မယ္။ ျမန္မာခရီးစဥ္ဟာလည္း သူ ့ရဲ ့မျပီးျပတ္ေသးတဲ့အလုပ္ေတြကုိ လက္စသတ္ဖုိ ့၊ သုိ ့မဟုတ္ လမ္းေၾကာင့္ခ်ဲ ့ထားဖုိ ့အစီအစဥ္ေတြထဲက တစ္ခုသာလွ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က သမၼတ ရွီက်င္းပင္ေရာက္လာႏုိင္တဲ့ကာလဟာလည္း ၂၀၁၉ ရဲ ့ပထမေျခာက္လအတြင္းမွာပဲ ျဖစ္ႏုိင္မယ္လုိ ့ခန္ ့မွန္းရမွာပါ။

သမၼတ ရွီ - ျမန္မာျပည္ လာေတာ့မွာလား

ကမၻာ့ၾသဇာအၾကီးဆုံးေခါင္းေဆာင္ကုိ ဘယ္လုိၾကိဳဆုိမလဲ
အရင္တုန္းကေတာ့ ကမၻာ့ၾသဇာအၾကီးဆုံးႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေနရာကုိ အေမရိကန္သမၼတအဆက္ဆက္နဲ ့ဂ်ာမနီ၊ အဂၤလန္အဓိပတိေတြနဲ ့ရုရွားေခါင္းေဆာင္ေတြက ေနရာယူေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီဘက္ႏွစ္ပုိင္းမွာေတာ့ တရုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္ဟာေန ့ခ်င္းညခ်င္းဆုိသလုိပဲ ကမၻာ့ၾသဇာအၾကီးဆုံးေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ေရာက္ရွိလာပါတယ္။ အေမရိကန္သမၼတအသစ္ ေဒၚနယ္ထရမ့္ျဖစ္သြားခ်ိန္မွာ ခ်က္ျခင္းဆုိသလုိ ရုိေသေလးစားမႈကုိျပသတဲ့အေနနဲ ့အေမရိကန္ကုိသြားေရာက္ျပီးေတာ့ ေတြ ့ဆုံခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ရုရွားသမၼတ ပူတင္ကုိလည္း အစ္ကုိၾကီး-ညီေလး ဆက္ဆံေရးမ်ဳိး တည္ေဆာက္ထားျပန္ပါတယ္။ ကမၻာမွာ ၾသဇာအၾကီးဆုံး ဒီႏွစ္ဦးကုိ ရုိက်ဳိးျပရင္းနဲ ့ၾသဇာ တစ္ဆင့္ခ်င္းထူေထာင္ထားပါတယ္။ ကမၻာ့ဆက္ဆံရအခက္ဆုံး လူပုစိတ္တုိ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ကုိလည္း သားတပည့္တစ္ဦးသဖြယ္ ထိန္းထားႏုိင္ျပန္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိလည္း အတုိက္အခံဘ၀မွာကတည္းက ေကာ္ေဇာနီခင္းျပီး ၾကိဳခဲ့ျပန္ပါတယ္။ ဒါေတြဟာ သမၼတရွီရဲ ့ပါးနပ္လြန္းလွတဲ့သံတမန္အခင္းအက်င္းေတြျဖစ္ျပီး ဂ်ာမနီ အဓိပတိ အန္ဂ်လာမာကယ္ကုိယ္တုိင္က သမၼတရွီကုိ ေလးစားသမႈျပဳခဲ့ရျပန္တယ္ မဟုတ္ပါလား။ ျဗိတိန္ဘုရင္မၾကီးကုိလည္း ေလးေလးစားစား သြားေရာက္ဂါရ၀ျပဳခဲ့သလုိ သမၼတရွီ မလုပ္ခဲ့တဲ့ ဦးညႊတ္မႈမ်ဳိးမရွိေလာက္ေအာင္ပဲ ႏုိင္ငံၾကီးျခင္း ေသးျခင္းကုိထည့္မတြက္ဘဲ ႏုိင္ငံ့ၾသဇာက်ယ္ျပန္ ့ေရးကုိသာ ေရွးရႈခဲ့သူျဖစ္ေနတာ ေတြ ့ရပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ တရုတ္ႏုိင္ငံသမုိင္းမွာ ပထမဆုံးေသာ အကန္ ့အသတ္မရွိ သမၼတလုပ္ခြင့္ရေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ကမၻာ့မွတ္တမ္း၀င္သြားခဲ့သလုိ ဒီလုိလုပ္ေဆာင္ခ်က္အတြက္လည္း ၾသဇာၾကီးမားလွတဲ့ ပါတီဗဟုိေကာ္မတီအေထြေထြညီလာခံတစ္ခုလုံးက ကန္ ့ကြက္သူမရွိေလာက္ေအာင္ ေထာက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။ တရုတ္ျပည္သူတစ္ရပ္လုံးကလည္း သမၼတရွီကုိ ရာသက္ပန္ေခါင္းေဆာင္ၾကီးတစ္ေယာက္လုိမ်ဳိး လက္ခံထားၾကျပီျဖစ္သလုိ သမၼတရွီရဲ ့လမ္းညႊန္ခ်က္နဲ ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ ျငင္းခ်က္ထုတ္စရာမရွိေလာက္ေအာင္ ေကာင္းမြန္လွပါတယ္လုိ ့မၾကာခဥ ထုတ္ေျပာၾကဖူးပါတယ္။ ဒီလုိေခါင္းေဆာင္ဟာ ျမန္မာျပည္ကုိ ေသခ်ာေပါက္လာမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာျပည္က ဘယ္လုိၾကိဳဆုိသင့္ပါသလဲ။ တကယ္ေတာ့ မုန္းေနရမွာလည္း မဟုတ္သလုိ လုိတာထက္ပုိျပီး ရုိက်ဳိးေနစရာမလုိပါဘူး။ တစ္ခုပဲ လုိပါတယ္။ အားေကာင္းခုိင္မာျပီး ပါးနပ္လွတဲ့သံခင္းတမန္ခင္းနဲ ့သာ ၾကိဳဆုိျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအက်ဳိးအတြက္ ရသေလာက္ ဆြဲတင္ေပးသြားၾကဖုိ ့ပဲ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ သမၼတရွီကုိ လူလည္ျပန္က်ႏုိင္ေသာ ျမန္မာမ်ား ျဖစ္ပါေစ။
-   မ်ဳိးမင္း(မက်ည္းလဟာ)   
 

 

Unicode version

သမ္မတ ရှီ - မြန်မာပြည် လာတော့မှာလား
တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းပင်ဟာ တရုတ်သမ္မတ တာဝန်ယူပြီးတဲ့နောက် ပထမဆုံးခရီးစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကို လာဖို့ရှိနေတယ်လို့သံတမန်အသိုင်းအဝိုင်းကနေ ကြားသိလိုက်ရပါတယ်။ 
ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတုန်းက မြန်မာနိုင်ငံကို အလည်အပတ်လာရောက်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် မြန်မာဘက်ကို ခြေဦးမလှည့်တာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု နီးပါးရှိလာခဲ့ပြီလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတုန်းက ခရီးစဉ်တွေမှာတော့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးတို့နဲ့အတူတကွ ရင်းနှီးစွာရင်ဘတ်ချင်းကပ်ခဲ့ကြပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို စိုက်ဝင်စေသော ဆူး(စာချုပ်စာတမ်း)တွေကို ထိုးစိုက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီတစ်ကြိမ် လာမယ်ဆိုတဲ့ခရီးဟာ သူစိုက်ခဲ့တဲ့အပင်တွေကို ပေါင်းသင်ရေလောင်းပြီး ကြီးထွားနှုန်းတိုးစေဖို့ကို အဓိက ဦးတည်ရှေးရှုမယ်လို့တွက်ဆစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ 

သမ္မတ ရှီကျင်းပင်ဆိုတာ ဘယ်လိုလူမျိုးလဲ
ရှီကျင်းပင်ဆိုတာဟာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ ဆင်ဟွာတက္ကသိုလ် ဓာတုအင်ဂျင်နီယာဌာနမှာ အခြေခံဇီဝဓာတ်ဖွဲ့စည်းမှုဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ် ကျောင်းသားအဖြစ် လေ့လာခဲ့ပြီးတော့ ၁၉၇၉ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့နိုင်ငံတော်ကောင်စီနဲ့ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် ဌာနချုပ်များမှာ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးမှ ဒီကနေ့တရုတ်ရဲ့အကန့်အသတ်မရှိ သမ္မတတာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရမယ့်သူ ဖြစ်လာခဲ့သူပါ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်က ဆန်ရှီးပြည်နယ်၊ ဖူဖျင်မြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဟန်တရုတ်လူမျိုးဖြစ်သူ ရှီကျင်းပင်ဟာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှာ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ဝင်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ မာက်စ်သီအိုရီနဲ့အတွေးအခေါ်ယူဝါဒဆိုင်ရာပညာရပ် အထူးပြုဘာသာနဲ့ဆင်ဟွာတက္ကသိုလ် လူ့အဖွဲ့အစည်းနဲ့လူမှုသိပ္ပံကျောင်းကနေ ဥပဒေဒေါက်တာဘွဲ့ရရှိခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အထိ ဆန်ရှီးပြည်နယ် ရန်ချွမ်းဒေသက ဝမ်အမ်းရိ စုပေါင်းလယ်ယာလျန့်ကျားဟဲအဖွဲ့ရဲ့ပါတီခွဲအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ဟီပေပြည်နယ်၊ ကျန့်တိန့်မြို့နယ်ကော်မတီ ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးနဲ့အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီးတော့ ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ ဖူကျန့်ပြည်နယ်၊ ရှမန်မြို့ပါတီကော်မတီ အမြဲတမ်းကော်မတီအဖွဲ့ဝင်နဲ့ဒုတိယမြို့တော်ဝန်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ဆင့်ကတော့ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၉၀ ခုနှစ်အထိ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဖူကျန့်ပြည်နယ် နင်းသယ်ခရိုင်ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသလို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှာပဲ ဗဟိုကော်မတီမှာ အရေးပါတဲ့တာဝန်တွေကို ဆက်တိုက်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရခဲ့သူ၊ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်ကြီးသူ ရှီကျင်းပင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကတည်းက စတင်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတတာဝန်ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လမှာ စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ရှီကျင်းပင်ဟာ တရုတ် ဗဟိုစစ်ကော်မရှင်ရဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ၊ တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်ရဲ့စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ကြီးမားတဲ့တာဝန်တွေကို ထမ်းဆောင်နေသူလည်း ဖြစ်နေပြန်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ၂၀၁၈ အတွင်းမှာပဲ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေညီလာခံကနေ ပထမဆုံးအကြိမ်အတည်ပြုလိုက်တဲ့ အကန့်အသတ်မရှိ သမ္မတသက်တမ်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရမယ့်သူလည်းဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့သမိုင်းမှာ ဘယ်သူကမှ သမ္မတသက်တမ်းနှစ်ကြိမ်ထက်ပိုပြီး ထမ်းဆောင်ခွင့်မရှိစေရဆိုတာကို ရှီကျင်းပင်က ကန့်ကွက်သူမရှိ ချိုးဖျက်ပစ်နိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး တရုတ်ရဲ့ကမ္ဘာ့သြဇာကြီးမားလာမှုနဲ့ဆက်စပ်ရင်း ၂၀၁၈ အတွက် ကမ္ဘာ့သြဇာအကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကိုပါ ကျော်ဖြတ်ပြနိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ရှီကျင်းပင် မက်နေတဲ့ ကမ္ဘာ့အိပ်မက်ကြီးကတော့ တရုတ်ရဲ့ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဦးဆောင်မှု တစ်နည်းအားဖြင့် မြန်မာများ ကြားဖူးနေကျစကား စြက်ဝတေးမင်း ဖြစ်ရေး ဆိုတာပါပဲ။

ရှီကျင်းပင်နဲ့မြန်မာရေစက်
သမ္မတ ရှီကျင်းပင်ဟာ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရစဉ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတုန်းက သမ္မတ ဟူကျင်တောင်ရဲ့ညွှန်ကြားချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံကို လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ တရုတ်ရဲ့ဆက်ခံသူအဖြစ် မြန်မာခေါင်းဆောင်တွေကို တရားဝင်အသိပေးခဲ့သလို ၂၀၀၉ မတိုင်မီကတည်းက တရုတ်နဲ့ပေါင်းစပ်လုပ်ကိုင်နေရတဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းလိုမျိုး အကြီးစားပရောဂျက်တွေမှာ မြန်မာခေါင်းဆောင်တွေဘက်က အာမခံချက်အပြည့်အဝပေးရေးဆိုတဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီနောက်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းဟာ ကျယ်ကျယ်လောင်လောင်ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့အတူ လူထုကြားမှာ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်လှုံ့ဆော်ရေးသမားတွေကြားမှာ အလှုပ်အခတ်တွေ စတင်နေခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာတော့ စစ်အစိုးရဘောင်းဘီချွတ် အသွင်ပြောင်းအုပ်စု ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတဲ့အတိုင်း အနိုင်ရခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီတစ်ပိုင်းအစိုးရကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရတာဝန်ကို ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက စတင်ရယူတာကတော့ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ(၃၁)ရက် (ဧပြီလ ၁ ရက်)မှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မတအဖြစ် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိန်းစိန်က တာဝန်ယူခွင့်ရခဲ့သလို အဲဒီနှစ်ထဲမှာပဲ မြစ်ဆုံကိစ္စဟာ အစိုးရကို ထိုင်ခုံလှုပ်စေခဲ့ပါတယ်။ လူထုလှုပ်ရှားမှုတွေ မြင့်တက်လာချိန်မှာတော့ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်ဟာ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို သူ့သက်တမ်းအတွင်း ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလကနေ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်အထိ ရပ်တန့်စေ ဆိုတဲ့ တစ်ချက်လွတ်အမိန့်နဲ့ပြည်သူ့နှလုံးကို သိမ်းကျုံးရယူဖို့လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်ရဲ့ဒေါသကို ပွေ့ပိုက်ပြီးတော့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့လုပ်ခဲ့တာဖြစ်သလို တရုတ် ဟူကျင်တောင်ကလည်း ဒီအတွက် ဒေါသထွက်ခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အစိုးရသစ်တစ်ရပ်ပေါ်လာလို့သမ္မတလောင်းလျာ ရှီကျင်းပင်ကို မြန်မာပြည်ထပ်လွှတ်ဖို့ပြင်ဆင်ခဲ့တာကိုတောင် ရုတ်သိမ်းသွားတဲ့အထိ ၊ ပြီးခဲ့တဲ့ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရသက်တမ်းကုန်သွားတဲ့အထိ မြန်မာပြည်ကို တရုတ်သမ္မတ၊ ဒုတိယသမ္မတ စသဖြင့်ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်မှမလာတော့တဲ့အထိ အမှတ်သညာကြီးသွားခဲ့ကြတာပါ။ တကယ်တော့ သမ္မတ ရှီဟာ ဒုတိယသမ္မတ သက်တမ်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက် မတိုင်မီအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရပြီးတော့မှ သမ္မတတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခွင့်ရခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့သမ္မတသက်တမ်းအတွင်းမှာ မြန်မာပြည်ကို လာဖို့အစီအစဉ်တွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ အိုဘာမားသာ နှစ်ကြိမ်တိတိ မြန်မာပြည်ကို လာခဲ့ပေမယ့် သမ္မတ ရှီကတော့ လှည့်တောင် မကြည့်အားတော့ပါဘူး။ သို့သော်လည်း မြန်မာသမ္မတ ဦးသိန်းစိန်ကို အခေါက်ခေါက်အခါခါ တရုတ်ပြည်မှာ လက်ခံတွေ့ခဲ့သလို၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကိုလည်း လက်ခံတွေ့ဆုံပေးခဲ့ပါတယ်။ အတိုက်အခံပါတီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုလည်း ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကတည်းက တရုတ်ပြည်ကို ဖိတ်ကြားပြီးတွေ့ဆုံခဲ့သလို အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သွားချိန်မှာလည်း နှစ်ကြိမ်ထက်မနည်း ဖိတ်ခေါ်တွေ့ဆုံခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ဒီအနေအထားတွေအရ သမ္မတ ရှီဟာ မြန်မာ့မြေကို ခြေမချဘဲ တရုတ်ပြည်ကနေ လှမ်းပြီး နိုင်ငံရေးဂိမ်းကစားသလိုမျိုး လုပ်ဆောင်နေခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခေါင်းထဲမှာတော့ မြန်မာပြည်ကို အချိန်ကိုက်ခရီးထွက်ပြမယ်ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်က ရှိထားပြီးသားဖြစ်တယ်လို့လည်း တွက်ဆရမှာပါ။ အထူးသဖြင့် ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်က မလာဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် - ဦးဝင်းမြင့် အစိုးရလက်ထက်မှာတော့ သေချာပေါက် သွားကို သွားကြည့်မယ်လို့ဆုံးဖြတ်ထားပုံပါပဲ။ ဒီအတွက် အချိန်တစ်ခုကို စောင့်ဆိုင်းနေတာဖြစ်သလို အဲဒီအချိန်ဟာလည်း မြန်မာပြည်ကို ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြာပြီးမှ ပထမဆုံးသွားဖြစ်တဲ့၊ နောက်တစ်နည်းအားဖြင့် တရုတ်သမ္မတအဆက်ဆက်မှာ ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုနီးပါးအတွင်း ပထမဆုံးလည်ပတ်တဲ့ တရုတ်သမ္မတဖြစ်စေဖို့ဒီနှစ် ၂၀၁၉ ဟာ အကောင်းဆုံးအနေအထားမှာ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ 

တရုတ်နိုင်ငံရဲ့လွှမ်းမိုးမှုတွေနဲ့မြန်မာ
မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရုတ်ရဲ့သြဇာသက်ရောက်မှု ဘယ်လောက်ကြီးလဲလို့မေးရင် ဦးအောင်မင်းဖြေခဲ့သလိုပဲ ဖြေရတော့မှာပါ။ တရုတ်က ဖျက်ဆီးချင်ရင် ခဏလေးနဲ့ပျက်သွားနိုင်သလို တရုတ်က ချီးမြှောက်ချင်ရင် သိပ်လွယ်လွယ်ပဲ ချမ်းသာသွားနိုင်ပါတယ်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးကတည်းက စတင်ခဲ့တဲ့ မြန်မာအပေါ်မှာ ကြီးမားတဲ့သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကတော့ ဗကပတွေကို တရုတ်ဘက်ကပဲ လက်ခံမွေးမြူခဲ့သလို တရုတ်ကပဲ သေအောင်သတ်ပေးခဲ့တာမျိုးပါ။ ဗကပတွေကို မြန်မာတပ်မတော်က အနိုင်တိုက်ယူခဲ့တယ်ဆိုတာဟာ တရုတ်ဘက်ကသာ ဝင်မပါပေးဘဲ ပြောလို့ရတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ တရုတ်ဘက်ကသာ ဗကပကို မီးစတို့ပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် ဗကပအုပ်ချုပ်တဲ့နိုင်ငံတော် ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဗကပ ခေါ် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်ဟောင်းတွေကို မေးကြည့်မယ်ဆိုရင်ဖြင့် ပိုပြီး သိသိသာသာ ထွက်လာမယ့်အချက်အလက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘက်ခေတ်ရောက်လာချိန်မှာလည်း တရုတ်ပြည်နယ်စပ်တစ်လျှောက်က လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေ အားလုံးလိုလိုဟာ တရုတ်နဲ့မလွတ်ကင်းပါဘူး။ မီးစတစ်ဖက် ရေမှုတ်တစ်ဖက်ထုံး နှလုံးမူထားတဲ့ တရုတ်ဟာ တရားမဝင်နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကနေတစ်ဆင့် အကျိုးအမြတ်တွေ အများကြီးရဖို့နယ်စပ်က မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကို လက်သပ်မွေးထားပါတယ်။ ဒါဟာ ဘယ်သူကမှအတည်ပြုပေးတာမျိုး မရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတိုင်းလိုလို နားလည်နေတဲ့အကြောင်းတရားလည်း ဖြစ်ပြီး တရုတ်ဘက်ကသာ တစ်ချက်ကစားပြလိုက်တာနဲ့နယ်စပ်က မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတိုင်းလိုလို ငုပ်လျိုးပျောက်ကွယ်သွားနိုင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က တရုတ်ရဲ့ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတွေ မြန်မာပြည်မှာ ဆပွားပုံစံနဲ့တိုးပွားလာနေခြင်းပါပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံကို ဝင်ရောက်ရင်းနှီးမြုပ်နှံထားတဲ့ လုပ်ငန်းငွေကြေးတွေရဲ့သုံးပုံနှစ်ပုံဟာ တရုတ်နိုင်ငံကပဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အကြီးဆုံး နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းဟာလည်း တရုတ်နိုင်ငံပါပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံဆီကနေ အခြေခံစားသုံးကုန် ကုန်ပစ္စည်းတွေအများဆုံးဝယ်ပေးတာလည်း တရုတ်ပါပဲ။ အခြေခံစားသုံးကုန်တွေကို လမ်းဘေးလွှင့်ပစ်ရအောင် လုပ်နိုင်တာလည်း တရုတ်ပါပဲ။ အစစအရာရာ တရုတ်နဲ့ကင်းကွာလို့မရတဲ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်မှာ တရုတ်ရဲ့လွှမ်းမိုးမှုတွေ ကြီးထွားလာနေတာပါ။ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရုတ်က ဘယ်လောက်သြဇာလွှမ်းသလဲမေးရင်တော့ အစိုးရတစ်ရပ်ဖွဲ့မယ့်သူတွေတောင် တရုတ်က မကြည်ရင် အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဝန်ကြီးခန့်လို့မရဘူးဆိုတဲ့ စကားသံတွေ ထွက်လာတဲ့အထိပါပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ခုတည်းပဲလားဆိုရင်တော့ မဟုတ်ပြန်ပါဘူး။ ကမ္ဘာမှာ တရုတ်ကို ခပ်မာမာလွန်ဆန်ရဲတဲ့တိုင်းပြည် နည်းသထက် နည်းလာပါတယ်။ တရုတ်ရဲ့ရိုက်ခတ်မှုတွေကို ခံစားနေရတဲ့ နိုင်ငံတွေ များသထက်များလာနေသလို တရုတ် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနဲ့ကင်းလွတ်တဲ့နိုင်ငံဆိုတာဟာလည်း လျော့ပါးလာပါတယ်။ ကမ္ဘာ့စူပါ ပါဝါ အမေရိကန်နိုင်ငံသည်ပင်လျှင် လတ်တလော တရုတ်နဲ့ကုန်သွယ်ရေးအငြင်းပွားမှုမှာ ထိခိုက်မှုတွေ ခပ်များများရှိခဲ့ပါတယ်။ အသိသာဆုံးကတော့ ကမ္ဘာကျော် အိုင်ဖုန်း(iPhone)ကုမ္ပဏီတောင် ဈေးကွက်ဝေစုကျဆင်းသွားလို့အိုင်ဖုန်းမီခိုနေရတဲ့ နည်းပညာကုမ္ပဏီအချို့က ဝန်ထမ်းသောင်းနဲ့ချီပြီး လျော့ချပစ်လိုက်ရတယ်ဆိုတာပါပဲ။ ဒါဟာ တရုတ်ကို သတိကြီးကြီးထားပြီး ဆက်ဆံရမယ်ဆိုတဲ့ လက္ခဏာလည်းဖြစ်သလို ဒီလို သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးလို့တရုတ်ကို မုန်းရမယ်ဆိုတဲ့စိတ်ထက် တရုတ်ဆီကနေ သံတမန်ကောင်းဆန်ဆန် ပါးပါးနပ်နပ်နဲ့ကိုယ့်နိုင်ငံအကျိုးစီးပွားကို ဦးတည်ချဉ်းကပ်ဖြေရှင်းရမယ်လို့မီးမောင်းထိုးပြသလိုပါပဲ။ 

တရုတ် အလိုချင်ဆုံးတွေထဲက တစ်ခု - မြစ်ဆုံ
မြစ်ဆုံစီမံကိန်းမှာ လူတွေ သိထားတာက ရေကာတာတည်ဆောက်ပြီး လျှပ်စစ်မီးထုတ်လုပ်ရေးဆိုတာပဲ ဖြစ်ပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ မြစ်ကြီးနား-မြစ်ဆုံ စီးပွားရေးစြင်္ကန်လည်း ရှိနေပါသေးတယ်။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းတစ်ခုလုံးမှာ မဂ္ဂါဝပ်(၆၀၀၀) ကျော်ရရှိအောင် လျှပ်စစ်ထုတ်မယ့် ရေကာတာ(၇)ခု ပါဝင်နေသလို မြစ်ကြီးနား-မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကြီးလည်း ပါဝင်နေပြန်ပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းတစ်ခုလုံးဟာ ရင်းနှီးမြုပ်နှံရမယ့်ငွေ ဒေါ်လာဘီလျံ ၂၀ ထက်မနည်းရှိနေပါတယ်။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းက ဒေါ်လာ ၃ ဒသမ ၆ ဘီလျံပဲ ရှိပါတယ်။ မြစ်ကြီးနား-မြစ်ဆုံ စီးပွားရေးစြင်္ကန်မှာတော့ မြစ်ကြီးနားကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့စတုတ္ထမြောက်အကြီးဆုံးနဲ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအမြင့်ဆုံး မြို့ကြီးအဖြစ် ပုံဖော်ဖန်တီးမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မြစ်ကြီးနား-မြစ်ဆုံမှာ ရေအားလျှပ်စစ်နဲ့မဆိုင်တဲ့ စီမံကိန်းပေါင်း(၇)ခုထက်မနည်း ရှိနေသေးသလို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီလေဆိပ်တွေလည်း ပါဝင်နေပြန်ပါတယ်။ ဒါဟာ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းဆိုင်ရာ တရုတ်ရဲ့ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု အစီအရင်ခံစာထဲက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြစ်ဆုံရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းမှာတော့ တရုတ်ကုမ္ပဏီ CPI က ဒေါ်လာသန်း ၈၀၀ ကျော်ဆုံးရှုံးနစ်နာထားတယ်လို့မကြာခဏဆိုသလို တရုတ်ဘက်က ထုတ်ဖော်ပြောနေပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ တရုတ်ကုမ္ပဏီဟာ ဖြစ်နိုင်ခြေလေ့လာခဲ့မှုလေးကနေပဲ သန်း ၈၀၀ ထက်မကသော အကျိုးအမြတ်တွေ ရရှိထားပြီးသား ဖြစ်တယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာအစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေ၊ မီဒီယာတွေ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပညာရှင်တွေ၊ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင် အဖွဲ့အစည်းတွေဆီကို တရုတ်သံတမန်တွေ ချဉ်းကပ်ပြီးပြောနေတဲ့အချက်က မြစ်ဆုံကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ဖြစ်ဖြစ် ပြန်လုပ်ခွင့်ရရေးဆိုတာပါပဲ။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကဏ္ဍစုံကို တိုးဝင်ပြီးတော့ အသေးစိတ်စနည်းနာမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေကြသလို လက်ရှိနောက်ဆုံး သတင်းအချက်အလက်အရ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ဟောင်လျံရဲ့ကချင်မှာ ပြောခဲ့တဲ့စကားဟာ မြန်မာတွေကို ပွဲဆူသွားစေပြန်ပါတယ်။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကိုသာ ပြန်မလုပ်ရင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှာ ဆိုးဝါးတဲ့ဖြစ်ရပ်တွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာမျိုးကို သွယ်ဝိုက်ပြီး ခြိမ်းခြောက်မှုဆန်ဆန်ပြောခဲ့တာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဟာ မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်လာကြပါတယ်။ မြစ်ဆုံ ပြန်မစရေးအတွက် လှုံ့ဆော်မှုတွေ၊ လှုပ်ရှားမှုတွေ လုပ်ဆောင်လာနေကြပြီဖြစ်သလို တရုတ်မုန်းတီးရေးလှိုင်းကလည်း တစ်ကျော့ပြန်ဆည်းလည်းသံထွက်လာပါတယ်။ 

တရုတ်ရဲ့ကမ္ဘာပတ်လမ်းထဲက ကျောက်ဖြူ
OBOR စီမံကိန်းကို အားလုံးလည် သိထားပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းပင်ကိုယ်တိုင် သမ္မတတာဝန် စတင်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရတဲနှစ် ၂၀၁၃ မှာ အရိပ်အမြွက်ပြောကြားခဲ့တဲ့ စီမံကိန်းပါ။ သမ္မတ ရှီဟာ တရုတ်ရဲ့Silk Road ကို ၂၁ ရာစုမှာ အသစ်ပြန်လည်အဆင့်မြင့်တင်ထားတဲ့ပုံစံနဲ့One Belt One Road ဆိုပြီး ကုန်းတွင်းရော ပင်လယ်ပြင်ကုန်သွယ်ရေးကိုပါ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ Belt & Road Initiate ကို ၂၀၁၃ မှာ တရုတ်ခေါင်းဆောင်တွေကို ချပြခဲ့ပါတယ်။ ဒီနောက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာတော့ ကျယ်ကျယ်လောင်လောင်အသံထွက်ပြခဲ့ပြီးတော့ နိုင်ငံပေါင်း ၂၀ ကျော်နဲ့သဘောတူစာချုပ်တွေ ချုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအထဲမှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတဦးထင်ကျော်လက်ထက် တရုတ်ပြည်ခရီးစဉ်မှာ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကျော်တင့်ဆွေ ပါဝင်တဲ့အဖွဲ့ရဲ့ရှေ့မှောက်မှာပဲ BRI ကို မြန်မာက ပါဝင်မယ့်အကြောင်း ကတိပြုခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါကိုလည်း နိုင်ငံတော်ရဲ့အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် မြန်မာ ဆိုနီယာဂန္ဒီ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ထပ်ဆင့်အတည်ပြုပေးခဲ့ပြီးတော့ ကိုယ်တိုင်လည်း တရုတ်ပြည်နဲ့ချစ်ကြည်ရေးခရီးတွေ မကြာခဏခြေဆန့်ခဲ့ပါတယ်။ BRI မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံက ကျောက်ဖြူဟာ တကယ့်အရေးပါတဲ့ တရုတ်အတွက် အတိုဆုံးလမ်းကြောင်း ဖြစ်ပြီး ကျောက်ဖြူ-ကူမင်း ကားလမ်းနဲ့ရထားလမ်း ဆက်ကြောင်းဟာလည်း တရုတ်ဘက်ခြမ်းမှာ အသင့်ဖောက်လုပ်ပြီးဖြစ်နေခဲ့ပါတယ်။ ကျောက်ဖြူမှာတော့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်း၊ အထူးစီးပွားရေးဇုန်ဆိုတာတွေအပြင် ရေနံသိုလှောင်ကန်အကြီးစားတွေ တစ်ပုံတစ်ပင်နဲ့ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ထားတာမျိုးပါ။ တရုတ်ရဲ့စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ကို မြန်မာဘက်ကနေတစ်ဆင့် အတိုဆုံးလမ်းကြောင်းနဲ့ချိတ်ဆက်ထားသလို ကုန်သွယ်ရေးကိုပါ ကျောက်ဖြူကနေ ထောက်ထားမယ့်သဘောပါ။ အထူးသဖြင့် သမုဒ္ဒရာထွက်ပေါက်အတွက် ကမ္ဘာမှာအရေးပါလာတဲ့ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို မြန်မာဆီကနေတစ်ဆင့် Proxy Trading အပါအဝင် Proxy ကမ္ဘာကြီးကို တည်ထောင်နေတာဆိုရင်လည်း မမှားပါဘူး။ ဒီလိုပဲ ကျောက်ဖြူ ဘယ်လောက်အရေးပါလဲဆိုတာကို တရုတ်ရဲ့ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုက သိထားပြီးတော့ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တာတွေလည်း လုပ်နေကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ သာမန်ထက်ထူးခြားတဲ့ကိစ္စလေးတွေ မကြာခဏဖြစ်စေဖို့ပါပဲ။

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းပင် မြန်မာပြည်ကို လာမှာလား
ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုလောက် မြန်မာပြည်ကို အလည်အပတ်မလုပ်ဘဲ ပစ်ထားခဲ့တဲ့ သမ္မတ ရှီကျင်းပင်ဟာ ဒီနှစ်ထဲမှာ မြန်မာပြည်ကို လာဖို့သေချာသလောက်ရှိနေပါတယ်။ တရုတ်ထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့သံတမန်လမ်းကြောင်းက တာဝန်ရှိသူတွေဟာ တရုတ်သမ္မတရှီလာဖို့အတွက် လမ်းစတွေလိုက်ဖွင့်နေသလို သမ္မတရှီရောက်လာချိန်မှာ အရေးကြီးတဲ့လက်မှတ်ရေးထိုးစာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုတွေ လုပ်သွားနိုင်ဖို့အတွက် ကြိုးပမ်းနေကြပါတယ်။ သမ္မတရှီ မြန်မာပြည်လာမယ်လို့ဇန်နဝါရီ ပထမပတ်ထဲမှာပဲ တရုတ်သတင်းရင်းမြစ်တွေက အတည်ပြုပြောကြားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းပင်လာမှာဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာတွေရဲ့သဘောထားက ဘယ်လိုရှိလဲဆိုတာကို စနည်းနာရင်းနဲ့အပြန်အလှန်သတင်းဖလှယ်ဖို့အတွက် သိသင့်သိထိုက်သလောက် အသိပေးခဲ့တာမျိုးပါ။ သမ္မတ ရှီ မြန်မာပြည်လာမှာ သေချာတယ်ဆိုတာကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောခဲ့ပေမယ့် ဘယ်လမှာ လာမလဲဆိုတာကိုတော့ သတင်းရင်းမြစ်ဘက်က ထုတ်မပြောလိုဘူးလို့ဆိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာ့သြဇာအကြီးဆုံးခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ခရီးစဉ်ကို ကာလအတိအကျနဲ့ပြောဖို့မှာ သူတို့အတွက် မသင့်တော်ဘူးဆိုတာကို အတိအလင်းဆိုခဲ့တာပါ။ သမ္မတရှီဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဒီတစ်ခေါက်လာမယ့်ကိစ္စဟာ တော်တော်အရေးကြီးသလို နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ကြီးမားတဲ့အဖြစ်အပျက်အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ သမ္မတ ရှီရဲ့ခရီးစဉ်မှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်တို့နဲ့တွေ့ဆုံသွားလိမ့်မယ်လို့လည်း သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတိပြုရမယ့်အချက်ကတော့ သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်တုန်းက  မြန်မာပြည်ကို လာဖို့ပြင်ဆင်ထားခဲ့တဲ့ သမ္မတရှီဟာ မြစ်ဆုံကိစ္စကြောင့်ပဲ နောက်ပြန်ဆုတ်သွားခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတာလေးပါပဲ။

ဘာကြောင့် မြန်မာပြည်ကို သမ္မတ ရှီကျင်းပင်လာဖို့စဉ်းစားတာဖြစ်မလဲ
ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ကိစ္စအရပ်ရပ်ဟာ တရုတ်နဲ့လည်း မကင်းသလို၊ အနောက်ကမ္ဘာနဲ့လည်း မကင်းပါဘူး။ အရာအားလုံးဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မဟာဗျုဟာရှုထောင့်အရ ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်လာရတာတွေ ဖြစ်ပြီး အကယ်၍ တရုတ်ရဲ့စီမံကိန်းတွေဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဘာမှမရှိခဲ့ရင် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟာလည်း ဘယ်လိုကိစ္စကြီးကြီးမားမားမှ ဖြစ်လာစရာအကြောင်းမရှိပါဘူး။ သမ္မတ ရှီဟာ အနောက်ကမ္ဘာနဲ့မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ဆက်ဆံရေးကို အမြင်မကြည်တာ ကြာခဲ့ပါပြီ။ ကိုယ်တိုင်လည်း မြန်မာကို အမြင်မကြည်လို့အရေးပါတဲ့ ဗျုဟာမြောက်နိုင်ငံဖြစ်နေသည့်တိုင် ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်အတွင်း တစ်ကြိမ်မှ ထပ်မလာတော့တာဖြစ်သလို ဒီတစ်ကြိမ်ကတော့ BRI ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် မဖြစ်မနေ စဉ်းစားလာရတာဆိုရင် ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။ နောက်တစ်ချက်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့အားကောင်းတဲ့သဘောတူညီချက်တွေအတွက် တော်တော်များများ စကားပြောဆိုရင်းနှီးသွားနိုင်ခဲ့လို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ လမ်းဆုံလမ်းခွတစ်ခုကို ရောက်နေတာဖြစ်သလို တရုတ်နိုင်ငံက ဒါကိုအခွင့်ကောင်းယူပြီး အပေးအယူတွေအများအပြားလုပ်သွားဖို့သမ္မတ ရှီကိုယ်တိုင် ပွဲထွက်လာတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ သမ္မတ ရှီလာမယ်ဆိုတာဟာ သာမန်တွေးဆထားတာထက် ပိုပြီး မြုပ်နေတဲ့အပိုင်းများစွာ ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာကတော့ အမှန်ပါပဲ။ သာမန်အားနေလို့ပျင်းနေလို့ထပြီး ထွက်လာတာမျိုး မဟုတ်တာတော့ အသေအချာပါပဲ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မြောက်ကိုရီးယားလိုနိုင်ငံကိုတောင် သမ္မတရှီက လိုသလို ကစားခဲ့သေးတာပဲ မဟုတ်ပါလား။

သမ္မတ ရှီ ရောက်လာပြီးရင် အဓိကဆွေးနွေးကြဖွယ်ရှိတဲ့အချက်တွေ
(၁) မြစ်ဆုံကိစ္စ သေချာပေါက် ပါဝင်ပါလိမ့်မယ်။ (တိုက်ရိုက်ပြောခြင်းမျိုးထက် အချက်ပြပြီးသွယ်ဝိုက်ပြောဆိုမှုမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်)
(၂) ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်ကိစ္စ သေချာပေါက် ပါဝင်ပါလိမ့်မယ်။ 
(၃) ရခိုင်ပြည်နယ်တည်ငြိမ်းရေးကိစ္စ သေချာပေါက် ထည့်ပြောပါလိမ့်မယ်။ အထူးသဖြင့် AA နဲ့ARSA ကို ရှင်းထုတ်ဖို့ကိစ္စမျိုးပါ။
(၄) နယ်စပ် လက်နက်ကိုင်ကိစ္စမှာ တရုတ်ဘက်က ဗကပကို လုပ်ခဲ့သလိုမျိုး လုပ်ဖို့အတွက် မြန်မာဘက်ကို ကစားပါလိမ့်မယ်။
(၅) ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့မြန်မာကြားက လူသားအရေးပြဿနာကို တရုတ်က ဝင်ရှင်းပေးဖို့အကြောင်း ပါဝင်လာပါလိမ့်မယ်။
ကျန်တဲ့အချက်တွေကတော့ ပုံမှန်ပြောနေကျ သံခင်းတမန်ခင်း စကားတွေသာဖြစ်ပြီး မြန်မာပြည်အတွက် တရုတ်ဘက်က လက်ဆောင်တွေအများအပြားလည်း ပါလာပါလိမ့်မယ်။ အထူးသဖြင့် ချေးငွေတွေလျော်ပေးတာမျိုး ၊ ချေးငွေအသစ်တွေ လမ်းဖွင့်ပေးတာမျိုး၊ တရုတ်ရဲ့အစီအစဉ်နဲ့အကူအညီပေးမယ့် လမ်း၊တံတားအပါအဝင် အထောက်အပံ့တွေလည်း ပါဝင်လာမယ့်သဘောမျိုးပါ။ ဒီအတွက်လည်း သံတမန်လမ်းကြောင်းဘက်ကနေ ဒီလပိုင်းလောက်ကတည်းက ခြေဆန့်ထားလောက်ပြီလို့ယူဆရပါတယ်။ သမ္မတ ရှီဟာ သူသမ္မတတာဝန်ကို စတင်ထမ်းဆောင်ကတည်းက အများသိကြေညာထားပြီးသား ပိုးလမ်းမစီမံကိန်း ၂၁ ရာစု အစီအစဉ်သစ်အတွက် တစ်ဖြည်းဖြည်းချင်းအဆုံးသတ်ဖို့လိုလာနေပါတယ်။ ဒီအတွက်လည်း ပိုးလမ်းမရဲ့နောက်ဆက်တွဲ BRI အတွက် အရေးပါတဲ့နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုက ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့၊ ပြည်သူတွေနဲ့ရင်ကြားစေဖို့ကို ဗာရာဏသီချည် တိုင်းခန်းလှည့်ရပါတော့မယ်။ မြန်မာခရီးစဉ်ဟာလည်း သူ့ရဲ့မပြီးပြတ်သေးတဲ့အလုပ်တွေကို လက်စသတ်ဖို့၊ သို့မဟုတ် လမ်းကြောင့်ချဲ့ထားဖို့အစီအစဉ်တွေထဲက တစ်ခုသာလျှင်ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က သမ္မတ ရှီကျင်းပင်ရောက်လာနိုင်တဲ့ကာလဟာလည်း ၂၀၁၉ ရဲ့ပထမခြောက်လအတွင်းမှာပဲ ဖြစ်နိုင်မယ်လို့ခန့်မှန်းရမှာပါ။

ကမ္ဘာ့သြဇာအကြီးဆုံးခေါင်းဆောင်ကို ဘယ်လိုကြိုဆိုမလဲ
အရင်တုန်းကတော့ ကမ္ဘာ့သြဇာအကြီးဆုံးနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်နေရာကို အမေရိကန်သမ္မတအဆက်ဆက်နဲ့ဂျာမနီ၊ အင်္ဂလန်အဓိပတိတွေနဲ့ရုရှားခေါင်းဆောင်တွေက နေရာယူလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီဘက်နှစ်ပိုင်းမှာတော့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းပင်ဟာနေ့ချင်းညချင်းဆိုသလိုပဲ ကမ္ဘာ့သြဇာအကြီးဆုံးခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရောက်ရှိလာပါတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတအသစ် ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဖြစ်သွားချိန်မှာ ချက်ခြင်းဆိုသလို ရိုသေလေးစားမှုကိုပြသတဲ့အနေနဲ့အမေရိကန်ကိုသွားရောက်ပြီးတော့ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုပဲ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်ကိုလည်း အစ်ကိုကြီး-ညီလေး ဆက်ဆံရေးမျိုး တည်ဆောက်ထားပြန်ပါတယ်။ ကမ္ဘာမှာ သြဇာအကြီးဆုံး ဒီနှစ်ဦးကို ရိုကျိုးပြရင်းနဲ့သြဇာ တစ်ဆင့်ချင်းထူထောင်ထားပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဆက်ဆံရအခက်ဆုံး လူပုစိတ်တို မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင်ကိုလည်း သားတပည့်တစ်ဦးသဖွယ် ထိန်းထားနိုင်ပြန်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်က အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုလည်း အတိုက်အခံဘဝမှာကတည်းက ကော်ဇောနီခင်းပြီး ကြိုခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ သမ္မတရှီရဲ့ပါးနပ်လွန်းလှတဲ့သံတမန်အခင်းအကျင်းတွေဖြစ်ပြီး ဂျာမနီ အဓိပတိ အန်ဂျလာမာကယ်ကိုယ်တိုင်က သမ္မတရှီကို လေးစားသမှုပြုခဲ့ရပြန်တယ် မဟုတ်ပါလား။ ဗြိတိန်ဘုရင်မကြီးကိုလည်း လေးလေးစားစား သွားရောက်ဂါရဝပြုခဲ့သလို သမ္မတရှီ မလုပ်ခဲ့တဲ့ ဦးညွှတ်မှုမျိုးမရှိလောက်အောင်ပဲ နိုင်ငံကြီးခြင်း သေးခြင်းကိုထည့်မတွက်ဘဲ နိုင်ငံ့သြဇာကျယ်ပြန့်ရေးကိုသာ ရှေးရှုခဲ့သူဖြစ်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်းမှာ ပထမဆုံးသော အကန့်အသတ်မရှိ သမ္မတလုပ်ခွင့်ရခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်းဝင်သွားခဲ့သလို ဒီလိုလုပ်ဆောင်ချက်အတွက်လည်း သြဇာကြီးမားလှတဲ့ ပါတီဗဟိုကော်မတီအထွေထွေညီလာခံတစ်ခုလုံးက ကန့်ကွက်သူမရှိလောက်အောင် ထောက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။ တရုတ်ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးကလည်း သမ္မတရှီကို ရာသက်ပန်ခေါင်းဆောင်ကြီးတစ်ယောက်လိုမျိုး လက်ခံထားကြပြီဖြစ်သလို သမ္မတရှီရဲ့လမ်းညွှန်ချက်နဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေဟာ ငြင်းချက်ထုတ်စရာမရှိလောက်အောင် ကောင်းမွန်လှပါတယ်လို့မကြာခဥ ထုတ်ပြောကြဖူးပါတယ်။ ဒီလိုခေါင်းဆောင်ဟာ မြန်မာပြည်ကို သေချာပေါက်လာမှာဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာပြည်က ဘယ်လိုကြိုဆိုသင့်ပါသလဲ။ တကယ်တော့ မုန်းနေရမှာလည်း မဟုတ်သလို လိုတာထက်ပိုပြီး ရိုကျိုးနေစရာမလိုပါဘူး။ တစ်ခုပဲ လိုပါတယ်။ အားကောင်းခိုင်မာပြီး ပါးနပ်လှတဲ့သံခင်းတမန်ခင်းနဲ့သာ ကြိုဆိုပြီး မြန်မာနိုင်ငံအကျိုးအတွက် ရသလောက် ဆွဲတင်ပေးသွားကြဖို့ပဲ မျှော်လင့်ပါတယ်။ သမ္မတရှီကို လူလည်ပြန်ကျနိုင်သော မြန်မာများ ဖြစ်ပါစေ။
-   မျိုးမင်း(မကျည်းလဟာ)   

အကုန္သိသတင္းဌာန၏ သတင္းမ်ားကုိ ၀င္ေရာက္ဖတ္ရႈေပးမႈအတြက္ အထူးပင္ ေက်းဇူးတင္ပါသည္။